در این مطلب ابزار دیگری از خانواده بزرگ آچارها را به شما معرفی می کنیم که در تعمیر برخی از بخش های خودرو، به خصوص موتور، نقش بسیار مهمی بازی می کند. آچارهای درجه دار یا تورک متر (گشتاور سنج)، ساخته شده اند تا کیفیت مونتاژ قطعات خودرو در تعمیرات بالا برود.
همانطور که می دانید در ساخت خودرو، همه چیز طبق یک استاندارد تدوین شده که گاه بسته به نوع هر خودرو متفاوت است، ساخته و مونتاژ می شوند.
هیچ چیزی بدون بررسی ها و آزمایشات دقیق مهندسی در دستگاه پیچیده خودرو به کار گرفته و تولید نمی شود و از این رو همیشه ایده آل ترین شرایط توسط سازنده انتخاب و به تعمیرکاران و مالکان نیز گوشزد می شود تا در تعمیرات و استفاده از خودرو مورد نظر، برای حفظ کیفیت، ایمنی، راندمان و. . . مواردی مد نظر قرار داده شود.
مثلا همیشه باید طبق دستور العملی که سازنده تدارک دیده، روغن موتور مورد نیاز را برای خودرویتان تهیه و استفاده کنید و عدم رعایت این دستورات می تواند باعث کم شدن عمر مفید موتور و کاهش راندمانش شود.
حال در مطلب ابزارشناسی چهارم به این دلیل آچار درجه دار یا تورک متر را برای معرفی انتخاب کردیم که شما بتوانید طبق اندازه های توصیه شده نسبت به بستن برخی پیچ ها و مهره های خودرو اقدام کنید.
فرض کنید شما قرار است توسط آچار بکس پیچ های روی سرسیلندر را ببندید. مراحل کار شما اینگونه است که پس از انتخاب بکس یا همان سری مناسب و همچنین انتخاب دسته با طول مورد نیاز، شروع به سفت کردن پیچ ها می کنید و معمولا تا جایی که در توانتان هست نیرو وارد می کنید تا پیچ ها حسابی محکم شوند اما کار شما کاملا اشتباه است، چرا؟ به این دلیل که سر سیلندر و به طور کلی موتور خودرو یکی از بخش های حساس خودرو است و شما نمی توانید برای بستن پیچ ها هر چقدر که مایل باشید، نیرو وارد کنید و از طرفی نمی توانید تضمین کنید که تمام پیچ ها به یک اندازه محکم شده اند.
این نیروی وارده باید کنترل شده باشد و از مقدار مجاز فراتر نرود زیرا سبب آسیب رساندن به موتور می شود، از جمله پیچیدن سر سیلندر و نشتی. چاره کار چیست؟ چگونه می توان میزان نیروی به کار گرفته شده برای بستن پیچ ها را کنترل و اندازه گیری کرد؟ وجود آچار تورک متر موجود در جعبه ابزارتان در چنین شرایطی یاری رسان شما خواهد بود. این نوع آچار به نوعی بر حسب گشتاور درجه بندی شده که شما می توانید با توجه به اندازه های توصیه شده توسط سازنده که در کاتالوگ های تعمیراتی درج شده اند، نسبت به بستن تمام پیچ ها و مهره ها با یک نیروی برابر اقدام کنید.
این نوع آچار بسته به کشور سازنده و کابرد خاص آن، با واحد های متفاوتی درجه بندی می شود که عبارتند از: m-Kg (متر کیلوگرم)، mN ( متر نیوتن یا نیوتن متر)، ft-lb (فوت پوند)، in-lb (اینچ پوند).
آچارهای تورک متر در انواع و اشکال مختلف ساخته می شوند و می توان با توجه به کاربرد، نوع و شکل آچار، سری های مختلف با اشکال گوناگون و با اندازه های متفاوت چه به صورت مستقیم و چه با کمک رابط به آن وصل کرد.
وقتی شما در حال استفاده از این نوع آچار هستید، باید به صفحه درجه بندی شده همواره توجه کنید تا گشتاور بیش از حد و یا کمتر از میزان استاندارد به پیچ یا مهره وارد نکنید و مثلا در بستن پیچ های سر سیلندر و مهره های یاتاقان میل لنگ، همه پیچ های مشابه را به یک اندازه سفت کنید تا همانطور که گفتیم پیچیدگی و نشتی ایجاد نشود.
اما کاربرد این آچار به تعمیر موتور خودرو خلاصه نمی شود، به طور مثال شما نمی توانید برخی از پیچ ها و مهره های شاسی را با نیروی دلخواه خودتان سفت کنید و باید با کمک آچار تورک متر از میزان گشتاور اعمال شده مطلع شوید تا با کم بستن یا محکم بستن بیش از حد پیچ و مهره ها، کیفیت، ایمنی و دوام کار را تحت الشعاع قرار ندهید. همانطور که گفتیم این نوع آچارها انواع مختلف دارند که در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنیم و مختصر توضیحی می دهیم:
تورک مترهای آنالوگ یا عقربه ای: این نمونه از آچار تورک متر یکی از رایج ترین و البته قدیمی ترین مدل این آچار است که با مکانیسم ساده ای که دارد، گشتاور اعمالی به پیچ یا مهره را با کمک یک عقربه روی صفحه درجه بندی شده معمولا خمیده نشان می دهد. نمونه های آنالوگ در گذر زمان به صفحات گرد مجهز شدند و حساسیت و دقتشان نیز بالاتر رفت.
تورک مترهای تقه ای: در این نوع تورک مترها شما یک گشتاور خاص را روی آچار تنظیم می کنید که در زمان بستن پیچ و مهره ها وقتی میزان نیروی اعمالی به حد مورد نظر رسید، با یک صدای تقه مانند شما را مطلع می کند.
تورک مترهای خلاصی: در نمونه تقه ای وقتی به حد گشتاور مورد نظر رسیدید، با صدای تقه به شما هشدار می دهد تا از میزان تعیین شده فراتر نروید اما هیچ گونه جلوگیری در این راستا انجام نمی دهد، اما در آچارهای خلاصی، وقتی شما میزان گشتاور مورد نظر را تنظیم و انتخاب کردید، به محض رسیدن نیرو به اندازه از پیش تعیین شده، آچار خلاص شده و دیگر با چرخاندن آن، پیچ یا مهره تحت فشار قرار نمی گیرند.
تورک مترهای تاشو: همانند دو نمونه قبلی میزان گشتاور را تعیین کرده و این بار با رسیدن نیرو به میزان مورد نظر، تا می شوند تا گشتاور اضافه به پیچ و مهره ها اعمال نشود.
تورک مترهای دیجیتالی: همانطور که از اسمش پیداست به سیستم اندازه گیری دیجیتالی مجهز شده که دقت اندازه گیری زاویه و گشتاور اعمالی در آنها بسیار بالا و قابل اطمینان است.
برچسب:
نویسنده: مسعود
تاريخ: پنجشنبه
13 فروردين
1394 ساعت: 21:59